Przedstawianie siebie – trening umiejętności społecznych

Czy nasze Dziecko

– w sytuacji, gdy wchodzi w grupę nowych dzieci lub gdy w otoczeniu pojawia się nowe dziecko, podchodzi do niego, skupia jego uwagę na sobie (np. poprzez powiedzenie: „Cześć”, przedstawia się imieniem, pyta, czy może dołączyć do zabawy lub zaprasza do wybranej przez siebie zabawy (np. plac zabaw, nowa grupa przedszkolna)?

– w sytuacji, gdy nauczyciel stawia w parze z nowym dzieckiem lub sadza w ławce z nowym dzieckiem, przedstawia się (np. „Cześć, jestem … )

Na podstawie: Baker J.E. (2003) Social Skills Training for Children and Adolescents with Asperger Syndrome and Social- Communication Problems

Mówienie „nie wiem” – – trening umiejętności społecznych

Czy nasze Dziecko / Osoba Dorosła

w sytuacji, gdy rozumie pytanie, ale nie zna odpowiedzi, nie milczy tylko mówi: „Muszę pomyśleć”, „Nie wiem”, „Nie potrafię odpowiedzieć”, „Nie wiem, co wybrać?”, dając w ten sposób rozmówcy sygnał, że nie ignoruje go?

Przykładowo:
Nie milczy, gdy usłyszy pytanie: „Ile par skarpetek ma Twój tata?”, „Jak nazywa się dentysta mamy?”, „Czy zdarzyło się coś przykrego?”, „Chcesz teraz pograć w piłkę czy poczytać książkę?”, „Idziemy do restauracji?”

Na podstawie: Baker J.E. (2003) Social Skills Training for Children and Adolescents with Asperger Syndrome and Social- Communication Problems

Dopytywanie, gdy w rozmowie pojawia się coś niezrozumiałego – – trening umiejętności społecznych

Dziecko / Osoba Dorosła:
– Informuje, że nie rozumie w sytuacji, gdy druga osoba udzieliła instruktażu, używając skomplikowanych konstrukcji zdaniowych. Prosi o wyjaśnienie

– Informuje, że nie rozumie w sytuacji, gdy druga osoba udzieliła instrukcji do znanego zadania, ale używając obcojęzycznych słów. Prosi o wyjaśnienie.

– Informuje, że nie rozumie w sytuacji, gdy druga osoba wplotła w swoje opowiadanie obce słowa. Prosi o wyjaśnienie.

– Informuje, że nie rozumie w sytuacji, gdy druga osoba użyła idiomu

Na podstawie: Baker J.E. (2003) Social Skills Training for Children and Adolescents with Asperger Syndrome and Social- Communication Problems

Kończenie rozmowy – – trening umiejętności społecznych

Sprawdzamy i uczymy kolejnej umiejętności społecznej.

Czy nasze Dziecko (Osoba Dorosła) potrafi zakończyć rozmowę adekwatnie do sytuacji?

– Jeśli ma coś innego do zrobienia, kończy rozmowę na przykład poprzez zwrot „Oj, muszę …”, „Sorki, mama kazała mi ….” , „Jest już późno, a ja muszę jeszcze …”

– Jeśli się śpieszy, kończy rozmowę na przykład poprzez zwrot „Muszę szybko …”, „Sorki, spóźnię się …”, z osobą dorosłą „Przepraszam, muszę …”

– Jeśli jest znudzony, kończy rozmowę na przykład poprzez zwrot „Oj, muszę ….”, „Jak ten czas szybko leci …”, „Opowiesz mi potem, dobrze? Muszę teraz…”, „Przepraszam, muszę …”

Na podstawie: Baker J.E. (2003) Social Skills Training for Children and Adolescents with Asperger Syndrome and Social- Communication Problems

Włączanie się do rozmowy (trening umiejętności społecznych)

Sprawdź kolejną umiejętność a jeśli Dziecko / Osoba Dorosła jej nie posiada – ucz !

Dziecko / Osoba Dorosła:
wsłuchuje się w temat rozmowy a następnie wykonuje ciąg czynności:
– podchodzi do rozmówców
– czeka, aż któryś z rozmówców na niego spojrzy lub czeka, aż nastąpi pauza w rozmowie,
– włącza się w rozmowę (np. poprzez wypowiedź: „Wiecie, że …” , „To ciekawe. A czy …?”),
– podtrzymuje rozmowę zadając pytania lub udzielając komentarzy

Na podstawie: Baker J.E. (2003) Social Skills Training for Children and Adolescents with Asperger Syndrome and Social- Communication Problems

Trening Umiejętności Społecznych – rozpoczynanie konwersacji

Czy nasze dziecko:
– zadaje osobie pytanie odnośnie wykonywanej przez nią czynności: „Co …?” / „Jak…?” / „Gdzie ..?” itp.
(Przykładowe sytuacje: jesz obiad razem z koleżanką; ktoś gra na Ipad; ktoś ma koszulkę ze Shrekiem; kolega układa wielką wieżę)

– zadaje osobie pytanie: „Co …?” / „Jak…?” / „Gdzie…?” odnośnie zdarzenia, które miało już miejsce (o poranne śniadanie, poprzednią zabawę, wczorajsze popołudnie, poprzedni dzień, weekend, zdarzenia z telewizji)
Przykładowe sytuacje: ktoś pokazuje zdjęcia z wakacji; spotyka kolegę po weekendzie / po chorobie; kolega wykonał właśnie bardzo trudne zadanie)

– zadaje osobie pytanie odnośnie przyszłości (np.. co będzie robił za chwilę, po przedszkolu, wieczorem, następnego dnia) Przykładowe sytuacje: planowane we wtorek wyjście do kina; kończy się dzień w przedszkolu i żegna się z kolegą)

-zadaje pytanie o zainteresowania drugiej osoby (np.. „Byłeś wczoraj na taekwondo?”)

Na podstawie: Baker J.E. (2003) Social Skills Training for Children and Adolescents with Asperger Syndrome and Social- Communication Problems

Trening Umiejętności Społecznych – rozmowa naprzemienna

Dzisiaj sprawdzamy umiejętność zastosowania zasada odwzajemniania wypowiedzi lub pytania

Czy nasze Dziecko:
– odpowiada „Cześć” na hasło: „Cześć”?
– zapytane: „Jak się masz?” udziela odpowiedzi a następnie zadaje to samo pytanie: „A Ty, jak się masz?”
– zapytane: „Co jesz?” udziela odpowiedzi a następnie zadaje to samo pytanie: „A Ty, co jesz?”
– zapytane: „Co budujesz?” udziela odpowiedzi a następnie zadaje to samo pytanie: „A Ty, co budujesz?” itp.
– zapytane: „Co lubisz oglądać?” udziela odpowiedzi a następnie zadaje to samo pytanie: „A Ty, co lubisz oglądać?” itp.
– zapytane: „Co robisz po przedszkolu?” udziela odpowiedzi a następnie zadaje to samo pytanie: „A Ty, co robisz po przedszkolu?”

Na podstawie: Baker J.E. (2003) Social Skills Training for Children and Adolescents with Asperger Syndrome and Social- Communication Problems

Trening Umiejętności Społecznych – umiejętność podtrzymywania rozmowy

Czy nasze Dziecko:

– podczas zabawy z nami pytania, aby dowiedzieć się, jaki przedmiot jest ukryty w pudełku/ w worku?

– podczas zabawy w „Who is who?” zadaje pytania, aby dowiedzieć się, o jaką osobę chodzi w grze?

– potrafi w zabawie przeprowadzić wywiad ze „znaną osobą”?
(Dla podtrzymania konwersacji zadaje w odpowiednich momentach różne pytania („Kto…?”, „Z kim…”, „Gdzie…?”, „Jaki …?”, „Jak…?”, „Dlaczego…?” ) – co najmniej dwie wymiany wypowiedzi)

– dla podtrzymania konwersacji komentuje w odpowiednich momentach wypowiedzi drugiej osoby (co najmniej dwie wymiany wypowiedzi) ?

– zadaje nam lub rodzeństwu pytanie o przebieg dnia i podtrzymuje rozmowę, zadając pytania i komentując wypowiedzi ?

Na podstawie: Baker J.E. (2003) Social Skills Training for Children and Adolescents with Asperger Syndrome and Social- Communication Problems
Autism Asperger Publishing Company, Shawnee Mission, Kansas

Kolejny interesujący nas obszar z zakresu umiejętności społecznych – Trzymanie się tematu rozmowy

Nasze dziecko:
– zadaje pytanie: „Kto …?” do komentarza rozmówcy odnośnie znanego, widzianego w danym momencie przedmiotu

– zadaje pytanie: „Kto …?” do komentarza rozmówcy odnośnie zdarzenia na zdjęciu

– zadaje pytanie: „Kto …?” do komentarza rozmówcy odnośnie zdarzenia z przeszłości

– zadaje pytanie: „Co …?” do komentarza rozmówcy odnośnie znanego, widzianego w danym momencie przedmiotu

– zadaje pytanie: „Co …?” do komentarza rozmówcy odnośnie zdarzenia na zdjęciu

– zadaje pytanie: „Co …?” do komentarza rozmówcy odnośnie zdarzenia z przeszłości

– zadaje pytanie: „Gdzie …?” do komentarza rozmówcy odnośnie znanego, widzianego w danym momencie przedmiotu

– zadaje pytanie: „Gdzie …?” do komentarza rozmówcy odnośnie zdarzenia na zdjęciu

– zadaje pytanie: „Gdzie …?” do komentarza rozmówcy odnośnie zdarzenia z przeszłości

– zadaje pytanie: „Kiedy …?” do komentarza rozmówcy odnośnie znanego, widzianego w danym momencie przedmiotu

– zadaje pytanie: „Kiedy …?” do komentarza rozmówcy odnośnie zdarzenia na zdjęciu

– zadaje pytanie: „Kiedy …?” do komentarza rozmówcy odnośnie zdarzenia z przeszłości

– zadaje pytanie: „Dlaczego …?” do komentarza rozmówcy odnośnie znanego, widzianego w danym momencie przedmiotu

– zadaje pytanie: „Dlaczego …?” do komentarza rozmówcy odnośnie zdarzenia na zdjęciu

– zadaje pytanie: „Dlaczego …?” do komentarza rozmówcy odnośnie zdarzenia z przeszłości

– zadaje pytanie: „Jak …?” do komentarza rozmówcy odnośnie znanego, widzianego w danym momencie przedmiotu

– zadaje pytanie: „Jak …?” do komentarza rozmówcy odnośnie zdarzenia na zdjęciu

– zadaje pytanie: „Jak …?” do komentarza rozmówcy odnośnie zdarzenia z przeszłości

– udziela komentarza: „Lubię …” / „Też …”/ „Właściwie …” / „To ….” . do komentarza rozmówcy odnośnie znanego, widzianego w danym momencie przedmiotu

– udziela komentarza: : „Lubię …” / „Też …”/ „Właściwie …” / „To ….” do komentarza rozmówcy odnośnie zdarzenia na zdjęciu

– udziela komentarza: „Lubię …” / „Też …”/ „Właściwie …” / „To ….” do komentarza rozmówcy odnośnie zdarzenia z przeszłości

Na podstawie: Baker J.E. (2003) Social Skills Training for Children and Adolescents with Asperger Syndrome and Social- Communication Problems
Autism Asperger Publishing Company, Shawnee Mission, Kansas

Trening Umiejętności Społecznych

1. umiejętności komunikacyjne – umiejętności konwersacyjne – ton głosu

Twoje dziecko:

Utrzymuje prawidłowy ton głosu, gdy ma przekazać wiadomość koledze/ koleżance (w pomieszczeniu jest cicho).

Utrzymuje prawidłowy ton głosu, gdy ma przekazać wiadomość koledze/koleżance (w pomieszczeniu rożne osoby rozmawiają).

Utrzymuje prawidłowy ton głosu, gdy ma przekazać wiadomość koledze/ koleżance na placu zabaw.

Utrzymuje prawidłowy ton głosu, gdy ma przekazać wiadomość koledze/koleżance podczas przedstawienia / prelekcji filmu.

2. umiejętności komunikacyjne – umiejętności konwersacyjne – WITANIE SIĘ

Czy nasze dziecko:

– mówi: „Dzień dobry” do osoby dorosłej, która po raz pierwszy wchodzi danego dnia do pomieszczenia?

– odpowiada na: „Dzień dobry” wypowiedziane przez inną osobę?

-mówi „Cześć” do kolegi, który po raz pierwszy wchodzi danego dnia do pomieszczenia ?

– odpowiada na: „Cześć” wypowiedziane przez kolegę / koleżankę?

Jeśli nie – warto rozważyć uczenie tej umiejętności przy pomocy gestów, symboli lub słów 

 

3. KIEDY I JAK WKRACZAĆ W ROZMOWĘ?

Czy nasze dziecko:

1) Pyta osobę NIEZAJĘTĄ rozmową o pozwolenie:
– wyjścia do toalety (w przedszkolu/ w szkole),
– przyniesienia wody do picia,
– podejścia do kolegi/koleżanki w celu pożyczenia
potrzebnej rzeczy,
podchodząc do niej, czekając na jej spojrzenie / zwrócenie się w jego stronę, pytając: „Czy …?”

2) Pyta osobę NIEZAJĘTĄ rozmową o pozwolenie:
– wyjścia do toalety (w przedszkolu/ w szkole),
– przyniesienia wody do picia,
– podejścia do kolegi/koleżanki w celu pożyczenia
potrzebnej rzeczy,
podchodząc do niej, czekając na jej spojrzenie / zwrócenie się w jego stronę, a gdy ta osoba nie spojrzy/ nie zwróci uwagi, lekko dotykając ramienia i pytając: „Czy …?”

3) Prosi osobę NIEZAJĘTĄ rozmową o pomoc w:
– zapięciu zamka błyskawicznego,
– otwarciu pudełka,
– zrobieniu zadania,
podchodząc do niej, czekając na jej spojrzenie / zwrócenie się w jego stronę, pytając: „Czy …?”

4) Pyta osobę ZAJĘTĄ rozmową o pozwolenie:
– wyjścia do toalety (w przedszkolu/ w szkole),
– przyniesienia wody do picia,
– podejścia do kolegi/koleżanki w celu pożyczenia
potrzebnej rzeczy,
podchodząc do rozmówców, czekając na jej spojrzenie / na pauzę w rozmowie, pytając: „Czy …?”

5) Prosi osobę ZAJĘTĄ rozmową o pomoc w:
– zapięciu zamka błyskawicznego,
– otwarciu pudełka,
– zrobieniu zadania,
podchodząc do rozmówców, czekając na jej spojrzenie / na pauzę w rozmowie, pytając: „Czy …?”

6) Włącza się w interesującą je rozmowę – czekając na pauzę w rozmowie i zadając odpowiednie do tematu pytanie lub udzielając adekwatnego komentarza

7) Przychodzi powiedzieć o jakieś „niebezpiecznej sytuacji” (ktoś się skaleczył, przewrócił i nie może wstać), nie czekając na spojrzenie czy na pauzę w rozmowie

Na podstawie: Baker J.E. (2003) Social Skills Training for Children and Adolescents with Asperger Syndrome and Social- Communication Problems
Autism Asperger Publishing Company, Shawnee Mission, Kansas